Maintenance: het beste is niet goed genoeg
3 juni 2009
De Ondernemer - Maintenance Valley in Zuidwest Nederland wordt een gigantisch succes. 'We streven naar iets wat in de wereld zijn weerga niet kent', is Rob Franken, scheidend voorzitter van Maintenance Education Consortium, de onderwijstak van World Class Maintenance, van mening. Zuidwest Nederland wordt wereldwijd hèt centrum van maintenance.
Onderhoud van niet alleen vliegtuigen, maar van alles op het gebied van infra, scheepsbouw, energie, procesindustrie, kortom van alles. 'En wìj gaan ervoor zorgen dat al die mensen die zich in de hele wereld bezig houden met maintenance hier de meest perfecte opleiding krijgen', vult Harry Koopman, Franken's opvolger, aan.
Aan de ene kant is het verhaal over maintenance nogal ingewikkeld. Maintenance betekent onderhoud. In Zuidwest Nederland kreeg maintenance ineens een geweldige boost doordat Woensdrecht werd aangewezen als de thuishaven voor het onderhoud van de JSF, het nieuwe gevechtsvliegtuig van de luchtmacht. Alle militaire vliegtuigen zullen daar hun onderhoudsbeurten krijgen.
"Maar maintenance is natuurlijk veel meer", zegt Franken. "Zeker in de regio Zuidwest Nederland. Deze regio, West- Brabant en Zeeland, is bij uitstek het gebied waar allerlei activiteiten zijn: belangrijk transportland, aan zee, tussen de twee grote havengebieden in, met veel procesindustrie.
Een gigantische hoeveelheid bedrijvigheid, waarbij maintenance een grote rol speelt. Je hebt hier te maken met onderhoud maritiem, van schepen dus. Vlissingen zou daar het centrum van kunnen zijn. We hebben te maken met onderhoud op het gebied van procesindustrie, Moerdijk en Terneuzen. Alles op het gebied van de infra. En natuurlijk gebeurt er het nodige op het gebied van energie.
Vooral Zeeland wil zich daarmee profileren. Logisch, het ligt aan zee, heeft grote vlakten, geschikt voor windenergie en is al in het bezit van een kerncentrale. Er liggen volop kansen hier. Op alle gebied. We gaan met zijn allen Maintenance Valley tot een wereldsucces maken. Met andere woorden: Zuidwest Nederland, met straks ongetwijfeld een stuk van Vlaanderen, wordt hèt centrum van maintenance in de wereld."
Is deze economische crisis geen slechte tijd om zoiets op te zetten? Nee dus. Juist niet. Koopman: "Het bedrijfsleven gaat nu geen nieuwe investeringen voor zich uitschuiven. Daardoor komt meteen het onderhoudsvraagstuk centraal te staan om de bestaande kapitaalgoederen langer en betrouwbaar te blijven gebruiken. Grote kansen dus voor extra onderhoud."
Kans
Zuidwest Nederland zet in op de ontwikkeling van maintenance in de breedste zin van het woord. Want maintenance, dat is dè kans voor de regio om economisch in de hele wereld mee te tellen. Franken, in het dagelijks leven bestuursvoorzitter van ROC West- Brabant, en Koopman, tot voor kort bestuursvoorzitter van Avans Hogeschool, zijn onderwijsmensen.
Aan hen en hun collega's van andere instellingen voor beroepsonderwijs de taak om het maintenance- onderwijs op poten te zetten. Op het gebied van maintenance onderwijs moet Zuidwest Nederland de plek worden waar ze uit de hele wereld naar toe komen. In eerste instantie natuurlijk bedoeld voor de eigen mensen in de regio.
Daar hebben ROC's, hogescholen en een kennisinstelling elkaar gevonden. Als het aan hen ligt, wordt hun samenwerkingsverband de grootste, nee de enige waar op het gebied van onderwijs, onderzoek en ontwikkeling van maintenance producten en diensten de know how vandaan komt. Onderwijs van wereldklasse.
World Class Maintenance is de verzamelnaam van alle activiteiten die moeten leiden tot Maintenance Valley. De link tussen Woensdrecht en de JSF is de aanleiding geweest tot het idee. De Nota Pieken in de Delta van het ministerie van Economische Zaken pikte hier op aan en in korte tijd kwamen er veel initiatieven om Maintenance Valley van de grond te tillen.
Binnen World Class Maintenance heb je een aantal 'takken'. World Class Maintenance Consortium, dat zich toelegt op de innovatie van de bedrijfstak, het Maintenance Competence Center, dat zorg draagt voor de kennisdeling en Maintenance Education Consortium, dat het onderwijs op poten moet zetten. Allemaal onderdelen die direct met goed onderwijs te maken hebben.
Grote hoogten
Daarom is het ook zo belangrijk dat er een goed, nee beter een perfecte opleiding komt voor iedereen die in de branche werkzaam is.
Het onderwijs moet naar grote hoogten getild worden, vinden Franken en Koopman. Het Maintenance Education Consortium ontwikkelt een Topinstituut voor Maintenance naar analogie van het Topcentrum voor Logistiek. In die visie ontstaat er een volledig onderwijsbouwwerk met beroepsonderwijs (VMBO, MBO, HBO), een team van lectoren op onderscheiden disciplines en een bijzondere leerstoel.
De lectoren vormen dan de verbindende schakel tussen het niveau van de wetenschap en de vertaling naar onderwijsprogramma's MBO en HBO. "Het gaat erom dat op alle niveaus de mensen een perfecte opleiding kunnen krijgen. Het beste is niet goed genoeg", zegt Koopman. "Als we voor een bepaalde studierichting de beste docent uit India of uit China moeten halen, dan doen we dat."
De Stichting Maintenance Education Consortium is een samenwerking van twee hogescholen, vijf ROC's en het kenniscentrum Kenteq met als gezamenlijk doel: professionalisering, promotie en samenhang van "maintenance" opleidingen. Het consortium vormt één loketfunctie voor het bedrijfsleven en overheid. Door het realiseren van kennismanagement tussen het bedrijfsleven enerzijds en het onderwijs anderzijds wordt een goede vertaalslag van de kwantitatieve en kwalitatieve arbeidsmarktbehoefte gewaarborgd.
In de praktijk gaat het om opleidingen op vmbo- en mbo-, maar ook hbo- niveau. In de afgelopen drie jaar is er al veel bereikt, zeker op het gebied van samenwerking en nieuwe, doelgerichte opleidingen binnen zowel mbo als hbo. Koopman: "De volgende stap is het instellen van lectoraten die te maken hebben met de maintenance systematiek. Onderwijs, van praktijkgerichte beroepsopleidingen tot bachelor en master opleidingen, daar zijn we mee bezig.
Zo wordt bijvoorbeeld een lectoraat voor maintenance opleidingen ingericht voor de ontwikkelingen in het vakgebied en het maken van de vertaalslag van wetenschappelijk ontwikkelde kennis naar toepassingsgerichte kennis in het hoger en middelbaar beroepsonderwijs.
Franken: "We moeten niet vergeten dat 70 procent van de beroepsbevolking komt uit het vmbo, mbo en hbo. Dat zijn de beroepstaken die langskomen op World Class Maintenance." Naast het MEC is binnen het project Maintenance ook het WCMC, dat zich bezig houdt met innovatie research, actief.
Op een wetenschappelijke manier wordt samen met bedrijven gekeken naar nieuwe ontwikkelingen. Slimmer, goedkoper en meer produceren, duurzame werkgelegenheid creëren zijn hier de sleutelwoorden. Daarnaast zal binnen maintenance een keten van activiteiten geregisseerd moeten worden.
Vlaanderen
Het Maintenance Competence Center brengt bedrijven bij elkaar die willen investeren in samenwerking op het gebied van Maintenance. Door de uitwisseling van ideeën komen gezamenlijke knelpunten maar vooral ook gezamenlijke kansen aan het licht.
Het resultaat? Nieuwe business, kostenbesparing voor de deelnemende bedrijven, meer werkgelegenheid én meer instroom voor onderhoudspersoneel, kortom een betere concurrentiepositie voor bedrijven. Al meer dan 200 bedrijven hebben zich aangesloten. Tot nu toe beperkt World Class Maintenance zich tot ons eigen land.
"Maar we wonen nu eenmaal in een delta, waarbij ook grote delen van België van groot belang zijn. Antwerpen heeft een gigantisch industriegebied, Gent heeft een goede universiteit, er zijn al samenwerkingsverbanden in Zeeland en Brabant met de Belgen. Het zal niet lang duren voordat ook de Vlamingen zich aansluiten bij World Class Maintenance."
En dan heb je een heel groot blok. Maintenance Valley is dan geen gigantisch onderhoudcomplex ergens in de VS, maar de meest spraakmakende maintenance verzameling in de Delta van West- Europa. Van Tilburg via Rotterdam en Terneuzen tot aan Antwerpen en Gent.
Aviolanda Woensdrecht is een project dat valt onder de paraplu van World Class Maintenance. World Class Maintenance is een Zuid-Nederlands initiatief gericht op de onderhoudsindustrie in de sectoren proces, luchtvaart, energie, maritiem en infra. Oorspronkelijk was er een landelijke initiatief voor de luchtvaartsindustrie: Maintenance Valley.
